Loãng xương ở người già: Dấu hiệu nhận biết sớm, nguyên nhân và cách điều trị

1. Vì sao bệnh loãng xương thường gặp ở người già?

Loãng xương ở người già là tình trạng giảm mật độ khoáng của xương và suy yếu cấu trúc vi mô của mô xương, khiến xương trở nên xốp, giòn và dễ gãy hơn bình thường. Về mặt y học, loãng xương được xác định khi mật độ xương đo bằng phương pháp DXA có chỉ số T-score ≤ –2,5 so với người trưởng thành khỏe mạnh.

Ở người cao tuổi, quá trình hủy xương diễn ra nhanh hơn quá trình tạo xương do lão hóa tự nhiên, rối loạn nội tiết và suy giảm khả năng hấp thụ vi chất. Chính sự mất cân bằng này khiến xương yếu dần theo thời gian mà người bệnh khó nhận biết sớm bằng cảm giác thông thường.

2. Triệu chứng loãng xương ở người già thường gặp

Các biểu hiện của loãng xương ở người già khá dễ nhầm lẫn với các triệu chứng thoái hóa hay mệt mỏi tuổi già. Tuy nhiên, khi chú ý kỹ, người chăm sóc có thể nhận diện loãng xương ở người già qua những dấu hiệu sau.

2.1. Đau lưng, đau cột sống âm ỉ kéo dài

Người cao tuổi bị loãng xương thường cảm thấy đau lưng hoặc đau cột sống kéo dài, đặc biệt ở vùng thắt lưng và lưng trên. Cơn đau thường mang tính âm ỉ, tăng khi đứng lâu, đi lại nhiều hoặc thay đổi tư thế đột ngột.

2.2. Giảm chiều cao, gù lưng, thay đổi tư thế

Giảm chiều cao từ từ theo năm tháng là dấu hiệu đặc trưng nhưng dễ bị bỏ qua. Khi các đốt sống bị lún xẹp, trục cột sống thay đổi khiến người già có biểu hiện gù lưng, vai xuôi và dáng đi khom xuống.

2.3. Chuột rút, tê bì tay chân về đêm

Tình trạng chuột rút ban đêm hoặc cảm giác tê bì ở tay chân có thể liên quan đến rối loạn chuyển hóa canxi và vitamin D trong cơ thể. Ở người già loãng xương, sự thiếu hụt vi chất kéo dài khiến dẫn truyền thần kinh - cơ bị ảnh hưởng, gây co cơ không tự chủ, đặc biệt vào ban đêm khi cơ thể nghỉ ngơi.

2.4. Dễ gãy xương khi té ngã nhẹ

Một trong những biểu hiện nguy hiểm nhất của triệu chứng loãng xương ở người già là gãy xương xảy ra sau những va chạm rất nhẹ, chẳng hạn như trượt chân, vấp ngã khi đi trong nhà hoặc chống tay khi ngã. Các vị trí gãy thường gặp bao gồm cổ xương đùi, cổ tay và đốt sống, gây hậu quả nghiêm trọng đến khả năng vận động.

2.5. Đi lại chậm chạp, giảm khả năng vận động

Sự suy yếu của hệ xương kết hợp với đau nhức kéo dài khiến người cao tuổi có xu hướng đi lại chậm chạp, sợ vận động và hạn chế tham gia các hoạt động sinh hoạt thường ngày. Lâu dần, việc ít vận động lại càng làm tình trạng loãng xương tiến triển nặng hơn.

3. Nguyên nhân gây loãng xương ở người già

Loãng xương ở người già thường xảy ra do lão hoá, thiếu canxi, vitamin D, ít vận động, rối loạn nội tiết,... Dưới đây là các nguyên nhân chính gây loãng xương ở người già mà bạn có thể tham khảo.

3.1. Lão hóa làm giảm tạo xương

Khi tuổi tăng cao, hoạt động của tế bào tạo xương (osteoblast) suy giảm rõ rệt trong khi tế bào hủy xương (osteoclast) vẫn hoạt động mạnh. Sự mất cân đối này khiến khối lượng xương giảm dần theo thời gian, đặc biệt sau tuổi 60.

3.2. Thiếu canxi và vitamin D kéo dài

Khả năng hấp thu canxi ở ruột giảm dần theo tuổi, đồng thời da giảm tổng hợp vitamin D khi tiếp xúc ánh nắng. Nếu chế độ ăn không cung cấp đủ vi chất, cơ thể buộc phải huy động canxi từ xương vào máu, làm xương ngày càng yếu.

3.3. Ít vận động, nằm nhiều

Người cao tuổi thường ít vận động do bệnh nền hoặc sợ té ngã. Việc thiếu kích thích cơ học lên xương khiến quá trình tạo xương bị ức chế, làm mật độ xương suy giảm nhanh hơn so với người duy trì vận động đều đặn.

3.4. Rối loạn nội tiết và bệnh mạn tính

Một số bệnh lý như cường giáp, đái tháo đường, suy thận mạn hoặc suy tuyến sinh dục có thể làm tăng nguy cơ mất xương. Những rối loạn nội tiết này ảnh hưởng trực tiếp đến chuyển hóa xương và cân bằng khoáng chất trong cơ thể.

3.5. Tác dụng phụ của thuốc dùng lâu dài

Việc sử dụng corticosteroid kéo dài, thuốc chống co giật hoặc một số thuốc điều trị ung thư có thể gây mất xương thứ phát. Đây là yếu tố nguy cơ thường gặp nhưng ít được chú ý ở người già có nhiều bệnh nền.

Nếu bạn còn băn khoăn không biết tình trạng này có đáng lo không, nên bổ sung gì hay dùng sản phẩm nào cho phù hợp với người lớn tuổi, bạn có thể nhắn tin trao đổi trực tiếp với dược sĩ online của Nhà thuốc Upharma. Dược sĩ sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng xương khớp hiện tại và gợi ý hướng chăm sóc phù hợp, dễ áp dụng tại nhà.

4. Loãng xương ở người già có nguy hiểm không?

Loãng xương không chỉ là vấn đề về xương mà còn kéo theo nhiều biến chứng nghiêm trọng. Gãy xương ở người cao tuổi có thể dẫn đến nằm lâu, viêm phổi, huyết khối tĩnh mạch sâu và suy giảm chức năng toàn thân, thậm chí là tử vong. 

Đặc biệt, gãy cổ xương đùi được xem là biến cố nặng nề với tỷ lệ tử vong và tàn phế cao nếu không được điều trị kịp thời. Vì vậy, bệnh loãng xương ở người già cần được xem là một bệnh lý mạn tính nghiêm trọng, đòi hỏi theo dõi và can thiệp sớm.

5.4. Phòng ngừa té ngã trong sinh hoạt hằng ngày

Người già cần cải thiện môi trường sống, sử dụng tay vịn, chiếu sáng đầy đủ và mang giày chống trượt. Đây đều là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ gãy xương do té ngã ở người già.

5.5. Theo dõi mật độ xương định kỳ

Đo mật độ xương định kỳ giúp đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện sớm nguy cơ gãy xương. Việc theo dõi này đặc biệt cần thiết ở người cao tuổi có tiền sử gãy xương hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng đến xương.

6. Khi nào người già loãng xương cần đi khám bác sĩ?

Người cao tuổi nên chủ động thăm khám y tế khi xuất hiện những dấu hiệu hoặc tình huống sau:

• Người già bị đau lưng kéo dài không rõ nguyên nhân và không cải thiện khi nghỉ ngơi

• Người cao tuổi có tiền sử té ngã hoặc gãy xương dù va chạm nhẹ

• Người đang sử dụng thuốc corticosteroid hoặc có bệnh mạn tính ảnh hưởng đến chuyển hóa xương

• Người có biểu hiện giảm chiều cao nhanh, gù lưng rõ rệt theo thời gian

Việc thăm khám sớm giúp chẩn đoán chính xác bệnh loãng xương người cao tuổi và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

7. Giải đáp các câu hỏi thường gặp về bệnh loãng xương ở người già

7.1. Loãng xương ở người cao tuổi nên ăn gì?

Người cao tuổi bị loãng xương nên bổ sung thực phẩm giàu canxi như sữa, sữa chua, cá nhỏ ăn cả xương và rau xanh đậm. Vitamin D từ cá béo, trứng và ánh nắng sáng giúp tăng hấp thu canxi. Chế độ ăn cần cân đối thêm protein và khoáng chất để duy trì độ chắc khỏe của xương.

7.2. Bệnh loãng xương ảnh hưởng đến hệ vận động như thế nào?

Loãng xương làm xương giòn, dễ gãy và giảm khả năng nâng đỡ cơ thể. Người bệnh thường bị đau lưng, hạn chế vận động và giảm sức mạnh cơ. Các biến chứng gãy xương có thể khiến việc đi lại khó khăn và làm giảm chất lượng cuộc sống.

7.3. Người bị loãng xương nên uống sữa gì?

Người bị loãng xương nên chọn sữa giàu canxi, có bổ sung vitamin D và ít béo. Trường hợp không dung nạp lactose có thể dùng sữa không lactose hoặc sữa thực vật tăng cường canxi. 

>>> Xem thêm: Top 6 nguyên tắc dinh dưỡng cho người cao tuổi

Tạm kết

Loãng xương ở người già là bệnh lý mạn tính phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và phương pháp can thiệp sẽ giúp người cao tuổi giảm nguy cơ gãy xương, duy trì khả năng vận động và nâng cao chất lượng sống. 

Đối với những gia đình đang tìm giải pháp chữa bệnh loãng xương ở người già, việc tham khảo ý kiến chuyên môn từ bác sĩ và dược sĩ là bước đi cần thiết. Nhà thuốc Upharma với đội ngũ dược sĩ tư vấn online sẵn sàng đồng hành, cung cấp thông tin thuốc chính xác và hỗ trợ chăm sóc sức khỏe xương an toàn cho người cao tuổi.