Suy thận cấp độ 1: Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và hướng điều trị

1. Suy thận độ 1 là như thế nào?

Suy thận cấp độ 1 là giai đoạn khởi phát của tình trạng suy giảm chức năng thận, trong đó thận bắt đầu bị tổn thương nhưng chưa gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng lọc máu và đào thải chất độc. Ở giai đoạn này, mức lọc cầu thận (eGFR) có thể giảm nhẹ hoặc vẫn nằm trong giới hạn bình thường, tuy nhiên các chỉ số sinh hóa như creatinin máu đã có xu hướng tăng so với nền trước đó.

Về mặt lâm sàng, suy thận cấp độ 1 thường được xếp vào nhóm tổn thương thận nhẹ và có khả năng hồi phục cao nếu nguyên nhân được xác định sớm và xử trí kịp thời. Tuy nhiên, do triệu chứng nghèo nàn và không đặc hiệu, nhiều người bệnh không nhận biết được tình trạng này cho đến khi bệnh tiến triển nặng hơn.

2. Dấu hiệu suy thận cấp độ 1 dễ bị bỏ qua

Ở giai đoạn đầu, suy thận cấp độ 1 hiếm khi gây ra các biểu hiện rầm rộ. Phần lớn các triệu chứng đều mơ hồ, khiến người bệnh chủ quan và bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm. Dưới đây là các dấu hiệu suy thận cấp độ 1 dễ nhận biết nhất.

2.1. Tiểu ít hoặc tiểu sẫm màu

Một số trường hợp suy thận cấp độ 1 có biểu hiện giảm lượng nước tiểu hoặc nước tiểu sẫm màu hơn bình thường. Sự thay đổi này phản ánh tình trạng giảm tưới máu thận hoặc rối loạn chức năng lọc cầu thận. Tuy nhiên, do mức độ thay đổi không rõ rệt nên người bệnh thường không để ý, đặc biệt nếu không theo dõi lượng nước tiểu hằng ngày.

2.2. Phù nhẹ, chán ăn, buồn nôn

Phù nhẹ ở mặt, mí mắt hoặc cổ chân có thể xuất hiện vào buổi sáng và giảm dần trong ngày. Nguyên nhân là do thận bắt đầu giảm khả năng điều hòa nước và natri trong cơ thể. Ngoài ra, người bệnh có thể cảm thấy buồn nôn, đầy bụng nhẹ, ăn nhanh no, đây là biểu hiện sớm của rối loạn chuyển hóa ure và các chất thải nitơ trong máu.

2.3. Mệt mỏi, chán ăn

Người bị suy thận cấp độ 1 thường cảm thấy mệt mỏi kéo dài dù không làm việc nặng hoặc vận động nhiều. Tình trạng này xuất phát từ việc thận bắt đầu suy giảm khả năng đào thải các sản phẩm chuyển hóa, khiến cơ thể tích tụ độc tố ở mức độ nhẹ. 

Song song đó, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác chán ăn, ăn không ngon miệng do rối loạn chuyển hóa và thay đổi cân bằng nội môi.

3. Nguyên nhân gây suy thận cấp độ 1 thường gặp

Suy thận cấp độ 1 thường xảy ra do mất nước, dùng sai loại thuốc, nhiễm trùng, bệnh nền,... Việc xác định đúng nguyên nhân đóng vai trò quan trọng trong điều trị và phòng ngừa tiến triển bệnh.

3.1. Mất nước, tiêu chảy, sốt cao kéo dài

Mất nước do tiêu chảy, nôn ói hoặc sốt cao kéo dài khiến thể tích tuần hoàn giảm, làm giảm lượng máu tưới đến thận. Khi tình trạng này kéo dài, thận không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất, dẫn đến suy giảm chức năng lọc tạm thời. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến và có khả năng hồi phục cao nếu được bù dịch kịp thời.

3.2. Dùng thuốc gây độc cho thận (giảm đau, kháng sinh…)

Một số loại thuốc như thuốc giảm đau không steroid (NSAIDs), kháng sinh nhóm aminoglycosid hoặc thuốc cản quang có thể gây độc cho thận nếu sử dụng không đúng chỉ định hoặc kéo dài. Ở giai đoạn sớm, tổn thương thận có thể chỉ biểu hiện bằng tăng nhẹ creatinin máu, tương ứng với suy thận cấp độ 1.

3.3. Nhiễm trùng, sốc, giảm tưới máu thận

Nhiễm trùng nặng, đặc biệt là nhiễm trùng huyết có thể gây tụt huyết áp và giảm tưới máu thận. Tình trạng sốc làm rối loạn chức năng vi tuần hoàn, khiến các đơn vị nephron bị tổn thương. Nếu được xử trí kịp thời, chức năng thận có thể hồi phục hoàn toàn ở giai đoạn đầu.

3.4. Bệnh nền: tiểu đường, tăng huyết áp

Tiểu đường và tăng huyết áp là hai bệnh nền phổ biến gây tổn thương mạch máu thận. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể chỉ ghi nhận những thay đổi nhẹ về chức năng thận, tương ứng với suy thận cấp độ 1. Việc kiểm soát không tốt các bệnh lý này sẽ làm tăng nguy cơ tiến triển sang các giai đoạn nặng hơn.

4. Suy thận cấp độ 1 có khỏi được không?

Suy thận cấp độ 1 hoàn toàn có thể khỏi được nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Đây là giai đoạn mà chức năng thận mới chỉ bị ảnh hưởng nhẹ và khả năng hồi phục còn rất cao. Tuy nhiên, mức độ chữa khỏi suy thận cấp độ 1 còn phụ thuộc nhiều vào nguyên nhân, bệnh nền đi kèm và mức độ tuân thủ điều trị của người bệnh.

Nếu người bệnh chủ quan, tiếp tục sử dụng thuốc gây độc cho thận, không kiểm soát huyết áp hoặc đường huyết, suy thận có thể tiến triển nhanh sang các giai đoạn nặng hơn. Từ đó gây ra tổn thương thận không hồi phục.

5. Cách chẩn đoán suy thận cấp độ 1

Chẩn đoán suy thận cấp độ 1 chủ yếu dựa vào xét nghiệm máu và nước tiểu kết hợp với đánh giá lâm sàng. Các chỉ số thường được sử dụng bao gồm creatinin máu, ure máu và mức lọc cầu thận ước tính (eGFR). Sự tăng nhẹ creatinin so với giá trị nền trước đó là dấu hiệu quan trọng để phát hiện tổn thương thận sớm.

Ngoài ra, xét nghiệm nước tiểu có thể giúp phát hiện protein niệu hoặc các bất thường khác gợi ý tổn thương thận. Trong một số trường hợp, siêu âm thận được chỉ định để đánh giá hình thái và loại trừ các nguyên nhân tắc nghẽn đường tiết niệu.

6. Cách trị suy thận cấp độ 1 theo chuyên gia

Việc điều trị suy thận cấp độ 1 chủ yếu tập trung vào loại bỏ nguyên nhân gây tổn thương thận, bảo tồn chức năng thận còn lại và hiếm khi cần các can thiệp xâm lấn. Dưới đây là cách trị suy thận cấp độ 1 mà bạn có thể tham khảo.

6.1. Điều trị bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Ở bệnh nhân suy thận cấp độ 1, bác sĩ có thể chỉ định một số nhóm thuốc nhằm kiểm soát các yếu tố nguy cơ và biến chứng đi kèm. Các thuốc thường được sử dụng bao gồm thuốc hạ huyết áp để giảm áp lực lên hệ mạch máu thận, thuốc làm giảm cholesterol nhằm hạn chế xơ vữa mạch, thuốc lợi tiểu trong trường hợp có phù nhẹ, cũng như thuốc cải thiện tình trạng thiếu máu nếu có chỉ định. 

6.2. Điều chỉnh chế độ ăn uống và lối sống hằng ngày

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát suy thận cấp độ 1. Người bệnh cần xây dựng khẩu phần ăn lành mạnh, ưu tiên rau xanh, trái cây tươi và ngũ cốc nguyên hạt để cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ. 

Đồng thời, việc hạn chế muối, chất béo bão hòa và kiểm soát lượng đạm đưa vào cơ thể giúp giảm gánh nặng cho thận. Mức năng lượng hằng ngày vẫn cần được đảm bảo đầy đủ, thường dao động khoảng 35–45 kcal/kg/ngày để tránh suy dinh dưỡng và duy trì thể trạng ổn định.

6.3. Duy trì hoạt động thể chất đều đặn

Tập luyện thể dục thể thao đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn máu, kiểm soát huyết áp, đường huyết và cân nặng, từ đó gián tiếp bảo vệ chức năng thận. Người bệnh suy thận cấp độ 1 nên duy trì vận động với cường độ vừa phải, tối thiểu 30 phút mỗi ngày. Theo đó, các hình thức như đi bộ nhanh, đạp xe nhẹ hoặc yoga khá phù hợp cho giai đoạn này.

6.4. Kiểm soát huyết áp chặt chẽ

Huyết áp cao là một trong những yếu tố thúc đẩy tổn thương thận tiến triển nhanh hơn. Do đó, kiểm soát huyết áp là mục tiêu điều trị quan trọng ở bệnh nhân suy thận cấp độ 1.

Theo khuyến cáo, bệnh nhân tiểu đường nên duy trì huyết áp ở mức khoảng 125/75 mmHg. Đối với người không mắc tiểu đường và không có protein niệu, huyết áp mục tiêu thường dưới 130/85 mmHg. Tong khi đó, người không bị tiểu đường nhưng có protein niệu nên kiểm soát huyết áp chặt hơn, khoảng 125/75 mmHg. 

7. Giải đáp các câu hỏi thường gặp về suy thận

7.1. Dấu hiệu suy thận ở nữ là gì?

Ở nữ giới, suy thận giai đoạn sớm thường biểu hiện bằng mệt mỏi, phù nhẹ, tiểu ít hoặc rối loạn tiểu tiện. Một số phụ nữ có thể nhận thấy da khô hơn hoặc kinh nguyệt không đều do rối loạn chuyển hóa và nội tiết.

7.2. Dấu hiệu sớm của suy thận là gì?

Dấu hiệu sớm của suy thận thường không đặc hiệu, bao gồm mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn nhẹ và thay đổi lượng nước tiểu. Những biểu hiện này dễ bị nhầm lẫn với các rối loạn thông thường nên cần được chú ý khi kéo dài.

7.3. Suy thận cấp độ 2 có nguy hiểm không?

Suy thận cấp độ 2 là giai đoạn nặng hơn, trong đó chức năng thận suy giảm rõ rệt hơn so với cấp độ 1. Nếu không được điều trị và kiểm soát tốt, nguy cơ tiến triển sang suy thận mạn hoặc cần can thiệp chuyên sâu sẽ cao hơn.

7.4. Cách kiểm tra thận tại nhà như thế nào?

Hiện nay không có phương pháp chẩn đoán suy thận chính xác tại nhà. Tuy nhiên, người bệnh có thể theo dõi lượng nước tiểu, màu sắc nước tiểu, huyết áp và tình trạng phù. Việc xét nghiệm máu và nước tiểu định kỳ tại cơ sở y tế vẫn là cách kiểm tra đáng tin cậy nhất.

Tạm kết

Hy vọng qua bài viết của Nhà thuốc Upharma, bạn đã nắm rõ được căn bệnh suy thận cấp độ 1. Mặc dù chưa gây nguy hiểm ngay lập tức, tình trạng này đòi hỏi người bệnh phải nghiêm túc theo dõi, tuân thủ điều trị và kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Việc chủ động bảo vệ chức năng thận ngay từ giai đoạn đầu đóng vai trò quyết định trong việc ngăn ngừa suy thận tiến triển và các biến chứng lâu dài.