Các cách điều trị viêm phế quản ở người lớn theo chuyên gia

1. Cách điều trị viêm phế quản ở người lớn bằng thuốc 

Điều trị viêm phế quản ở người lớn tập trung vào giảm triệu chứng, cải thiện chức năng hô hấp và ngăn ngừa các đợt cấp. Dưới đây là các loại thuốc được sử dụng: 

1.1 Các thuốc không kê đơn 

Một số thuốc không cần kê đơn có thể giúp làm giảm các triệu chứng thường gặp của viêm phế quản cấp tính và viêm phế quản mãn tính. Nhìn chung, các thuốc này phát huy hiệu quả tốt hơn khi sử dụng ngắn hạn trong trường hợp viêm phế quản cấp tính. Đối với viêm phế quản mãn tính, bác sĩ thường ưu tiên các thuốc kê đơn có tác dụng kéo dài nhằm kiểm soát bệnh lâu dài.

Thuốc giảm đau

Các thuốc giảm đau, hạ sốt như acetaminophen hoặc ibuprofen có thể giúp giảm đau ngực, đau cơ và cảm giác khó chịu do ho kéo dài ở người bị viêm phế quản.

Thuốc hạ sốt

Nhiều thuốc hạ sốt không cần kê đơn có tác dụng giảm đau nhẹ, do đó có thể mang lại lợi ích kép cho người bệnh. Tuy nhiên, không nên sử dụng quá liều khuyến cáo và cần thông báo cho bác sĩ về các loại thuốc đang dùng, đặc biệt là ở trẻ em.

Thuốc ho

Thuốc giảm ho hoặc thuốc long đờm có thể hữu ích trong trường hợp ho khan hoặc ho ít đờm. Đối với người bị viêm phế quản mãn tính kèm theo ho dai dẳng, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định thuốc giảm ho phù hợp nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống.

1.2 Thuốc kháng sinh

Kháng sinh chỉ được chỉ định trong viêm phế quản cấp tính khi có bằng chứng nhiễm khuẩn. Việc lựa chọn loại kháng sinh cụ thể dựa trên tác nhân vi khuẩn nghi ngờ hoặc xác định được. 

Tuy nhiên, đa số các trường hợp viêm phế quản cấp tính có căn nguyên do virus, vì vậy việc sử dụng kháng sinh trong những trường hợp này không mang lại hiệu quả điều trị, không rút ngắn thời gian hồi phục và còn làm gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh.

Một số đối tượng đặc biệt như người mắc hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), xơ nang hoặc suy tim có nguy cơ cao xuất hiện nhiễm trùng thứ phát. Do đó, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định kháng sinh nhằm giảm nguy cơ viêm phổi và các biến chứng nghiêm trọng khác. Khi được kê đơn, người bệnh cần tuân thủ đầy đủ liệu trình điều trị, không tự ý ngừng thuốc dù triệu chứng đã thuyên giảm.

Nếu còn băn khoăn việc khi nào nên sử dụng kháng sinh và các loại kháng dinh điều trị viêm phế quản bạn có thể liên hệ dược sĩ online Upharma với để được tư vấn chi tiết các thắc mắc. 

1.3 Thuốc steroid trong điều trị viêm phế quản

Thuốc steroid có tác dụng chính là chống viêm mạnh tại đường hô hấp, từ đó giúp cải thiện triệu chứng và hạn chế tiến triển nặng của bệnh viêm phế quản. Các thuốc này làm giảm phù nề niêm mạc phế quản, ức chế phản ứng viêm và giảm tiết dịch nhầy, nhờ đó giúp đường thở thông thoáng hơn và cải thiện tình trạng khó thở, ho kéo dài.

Steroid dạng hít được chỉ định chủ yếu để kiểm soát viêm đường thở lâu dài, giúp ổn định triệu chứng hoặc xử trí các đợt nặng lên tiến triển từ từ. Do tác dụng tập trung tại phế quản và ít ảnh hưởng toàn thân hơn, steroid dạng hít thường được ưu tiên trong điều trị duy trì nhằm giảm tần suất các đợt cấp và cải thiện chức năng hô hấp.

1.4 Thuốc giãn phế quản

Thuốc giãn phế quản, chẳng hạn như albuterol (Proventil), có tác dụng làm giãn các cơ trơn xung quanh phế quản, giúp đường thở mở rộng hơn. Nhờ đó, thuốc hỗ trợ tống xuất dịch tiết phế quản, giảm co thắt phế quản và cải thiện tình trạng tắc nghẽn đường thở.

Việc sử dụng thuốc giãn phế quản có thể giúp cải thiện tạm thời triệu chứng thở khò khè, tức ngực và tăng lượng oxy cung cấp cho phổi, từ đó nâng cao mức năng lượng cho người bệnh. 

2. Cách điều trị viêm phế quản ở người lớn tại nhà 

Ngoài sử dụng thuốc để cải thiện các triệu chứng của viêm phế quản cấp, người bệnh có thể áp dụng một số cách điều trị viêm phế quản ở người lớn tại nhà dưới đây: 

2.1 Bổ sung đủ nước 

Bổ sung đầy đủ nước đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ điều trị viêm phế quản. Khi mắc viêm phế quản, đặc biệt là do nhiễm trùng đường hô hấp, cơ thể dễ rơi vào tình trạng mất nước do sốt, thở nhanh và ho kéo dài. Việc uống đủ nước và các loại chất lỏng trong suốt giúp duy trì cân bằng dịch cho cơ thể, đồng thời làm loãng dịch tiết trong phế quản và vùng hầu họng. 

Dịch nhầy loãng hơn sẽ dễ được tống xuất ra ngoài thông qua phản xạ ho và hoạt động của lông chuyển, từ đó làm thông thoáng đường thở, giảm ho và hỗ trợ quá trình hồi phục của niêm mạc phế quản.

Người bệnh nên ưu tiên nước ấm hoặc nước ở nhiệt độ phòng, vì nước ấm giúp làm dịu niêm mạc phế quản, giảm kích thích phản xạ ho và hỗ trợ long đờm tốt hơn so với nước lạnh. Có thể uống 1–2 ngụm nhỏ mỗi 15–20 phút khi còn ho nhiều hoặc cảm giác khô rát cổ họng.

Các loại chất lỏng trong suốt như nước lọc, nước ấm, canh/súp loãng hoặc nước điện giải nhẹ cũng có lợi vì vừa bổ sung nước vừa giúp duy trì cân bằng điện giải, đặc biệt trong trường hợp có sốt. Ngược lại, nên hạn chế đồ uống chứa caffein hoặc quá ngọt vì chúng có thể làm tăng mất nước. 

2.2 Sử dụng máy tạo độ ẩm

Máy tạo độ ẩm được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm phế quản vì khả năng cải thiện môi trường hô hấp và làm giảm kích thích đường thở. Không khí khô có thể làm niêm mạc phế quản bị khô, tăng kích ứng và làm nặng thêm tình trạng ho. 

Việc tăng độ ẩm trong không khí giúp duy trì độ ẩm của niêm mạc đường hô hấp, từ đó làm giảm phản xạ ho và cảm giác rát, đau khi hít thở. Bên cạnh đó, độ ẩm thích hợp giúp làm loãng dịch nhầy trong phế quản, hỗ trợ quá trình tống xuất đờm hiệu quả hơn thông qua hoạt động của lông chuyển. 

Nhờ đó, máy tạo độ ẩm có thể làm giảm triệu chứng khó chịu ở viêm phế quản cấp tính và hỗ trợ kiểm soát triệu chứng ở viêm phế quản mãn tính, đặc biệt trong môi trường có không khí khô hoặc lạnh.

2.3 Nghỉ ngơi hợp lý

Viêm phế quản cấp tính thường gây tình trạng mệt mỏi toàn thân do đáp ứng viêm của cơ thể trước tác nhân nhiễm trùng cũng như do ho kéo dài. Vì vậy, nghỉ ngơi đầy đủ là một trong những cách điều trị viêm phế quản ở người lớn đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị và hồi phục.

Nhiều nghiên cứu cho thấy giấc ngủ có tác dụng tăng cường hoạt động của hệ miễn dịch, giúp cơ thể điều hòa đáp ứng viêm và nâng cao khả năng chống lại tác nhân gây nhiễm trùng, từ đó hỗ trợ rút ngắn thời gian bệnh và cải thiện triệu chứng lâm sàng.

2.4 Hạn chế khói thuốc và khí độc

Khói bụi và khói thuốc là các yếu tố nguy cơ quan trọng trong cơ chế bệnh sinh của viêm phế quản. Việc hít phải khói thuốc lá, bụi mịn và các chất ô nhiễm không khí làm kích hoạt phản ứng viêm tại niêm mạc phế quản. 

Các chất này gây tổn thương biểu mô đường hô hấp và làm suy giảm chức năng của lông chuyển, dẫn đến giảm khả năng thanh thải chất nhầy và vi sinh vật. Hậu quả là tăng tiết dịch nhầy, tắc nghẽn đường thở và tạo điều kiện thuận lợi cho nhiễm trùng, từ đó gây viêm phế quản cấp tính hoặc thúc đẩy tiến triển viêm phế quản mãn tính khi phơi nhiễm kéo dài.

Hạn chế tiếp xúc với khói thuốc và các khí độc là biện pháp dự phòng và hỗ trợ điều trị viêm phế quản có ý nghĩa quan trọng. Cả viêm phế quản cấp tính và mãn tính đều có xu hướng nặng hơn khi người bệnh tiếp xúc với khói thuốc lá chủ động hoặc thụ động, các chất ô nhiễm công nghiệp và khí độc trong môi trường như khói từ bếp nướng hoặc đốt nhiên liệu sinh khối. 

Việc tránh các tác nhân kích thích này giúp làm giảm phản ứng viêm ở phế quản, cải thiện thông khí phổi, hạn chế các đợt cấp và góp phần bảo tồn chức năng hô hấp lâu dài.

3. Một số câu hỏi thường gặp trong điều trị viêm phế quản ở người lớn 

3.1 Viêm phế quản sẽ kéo dài bao lâu nếu không được điều trị?

Viêm phế quản cấp tính thường có triệu chứng giảm dần trong vòng khoảng 2 tuần, nhưng để hồi phục hoàn toàn có thể mất đến 4–6 tuần. Ngược lại, viêm phế quản mãn tính là tình trạng kéo dài lâu dài và không thể khỏi hoàn toàn, mặc dù triệu chứng có thể được kiểm soát bằng điều trị và thay đổi lối sống.

3.2 Thuốc nào tốt nhất để điều trị viêm phế quản?

Hiện chưa có thuốc đặc hiệu để điều trị trực tiếp viêm phế quản. Các thuốc không kê đơn như giảm đau, hạ sốt, hoặc thuốc giảm ho có thể giúp làm giảm các triệu chứng. Tuy nhiên, không nên dùng thuốc giảm ho khi phổi vẫn đang cần làm sạch dịch nhầy.

Đối với viêm phế quản mãn tính, bác sĩ có thể kê thuốc giãn phế quản để cải thiện tắc nghẽn đường thở. Ngoài ra, corticosteroid cũng có thể được chỉ định nhằm giảm viêm đường hô hấp và kiểm soát triệu chứng.

3.3 Làm thế nào để nhanh chóng giảm cơn ho do viêm phế quản?

Uống đủ nước và hít thở không khí ẩm hoặc hơi nước khi tắm có thể giúp làm dịu niêm mạc và giảm ho. Nếu cần dùng thuốc giảm ho, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả, đặc biệt khi ho vẫn phục vụ cơ chế làm sạch phổi.

3.4 Người lớn bị viêm phế quản khi nào nên đi khám bác sĩ? 

Người bệnh nên đi khám bác sĩ nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, bao gồm ho kéo dài hơn ba tuần, sốt cao trên 39°C hoặc sốt kéo dài hơn năm ngày, ho ra máu, hoặc khó thở, thở khò khè. Việc thăm khám kịp thời giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân, phát hiện sớm các biến chứng và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

Tạm kết

Việc nắm vững cách điều trị viêm phế quản ở người lớn không chỉ giúp bạn nhanh chóng cải thiện trình trạng bệnh và ngăn ngừa các biến chứng. Nếu còn đang gặp khó khăn trong việc điều trị viêm phế quản bạn có thể liên hệ với dược sĩ Upharma để được tư vấn thêm về tình trạng và cách điều trị bệnh hợp lý.