Thuốc kháng sinh cho trẻ em bị ho: Một số lưu ý khi sử dụng

1. Có nên cho trẻ bị ho uống kháng sinh không? 

Ho là một phản xạ tự nhiên quan trọng của cơ thể, diễn ra khi không khí được đột ngột đẩy mạnh từ phổi qua họng và miệng để loại bỏ các chất kích thích, đờm, vi trùng, bụi hoặc chất gây tắc nghẽn khỏi đường hô hấp. 

Ho ở trẻ em thường xuất phát từ nguyên nhân nhiễm trùng đường hô hấp, trong đó virus và vi khuẩn là hai tác nhân chính. Theo các tài liệu y khoa và hướng dẫn lâm sàng, virus là nguyên nhân gây ho phổ biến nhất ở trẻ em, đặc biệt trong các bệnh như cảm lạnh, cúm hoặc viêm đường hô hấp trên. 

Ngược lại, ho do vi khuẩn chiếm tỷ lệ thấp hơn nhiều so với ho do virus. Các trường hợp này thường gắn với những bệnh lý cụ thể như ho gà, viêm phổi do vi khuẩn hoặc viêm họng do liên cầu khuẩn. So với ho do virus, ho do vi khuẩn thường kéo dài hơn, triệu chứng nặng hơn và cần được bác sĩ thăm khám để xác định chính xác.

Vậy có nên cho trẻ bị ho uống kháng sinh không? Việc có nên cho trẻ uống kháng sinh phụ thuộc vào nguyên nhân gây ho của trẻ. Phần lớn các trường hợp ho cấp tính ở trẻ em, khoảng 90–95%, là do virus, bao gồm cảm lạnh và cúm thông thường. 

Việc kê đơn kháng sinh cho ho do virus không giúp trẻ hồi phục nhanh hơn hay giảm bớt triệu chứng. Việc sử dụng kháng sinh không đúng cách có thể gây ra các tác dụng phụ bao gồm phát ban, phản ứng dị ứng, buồn nôn, tiêu chảy và đau dạ dày.

Bên cạnh đó, khi kháng sinh không được sử dụng đúng cách hoặc lạm dụng quá thường xuyên, vi khuẩn có thể thay đổi để chống lại tác dụng của thuốc. Điều này đồng nghĩa với việc kháng sinh sẽ không còn hiệu quả khi thực sự cần thiết, và các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn kháng thuốc sẽ trở nên khó điều trị hơn, dẫn đến tình trạng trẻ có nguy cơ kháng kháng sinh từ khi còn nhỏ.

Chỉ trong một số trường hợp nhất định, khi trẻ ho kéo dài, không cải thiện hoặc kèm theo các dấu hiệu nghi ngờ nhiễm khuẩn, bác sĩ mới cân nhắc chỉ định kháng sinh sau khi đã thăm khám và đánh giá tình trạng cụ thể. Cha mẹ không nên tự ý chẩn đoán nguyên nhân gây ho hay tự mua kháng sinh cho trẻ sử dụng tại nhà.

2. Các loại kháng sinh trị ho cho bé

Các loại kháng sinh thường được sử dụng để điều trị ho bao gồm Amoxicillin, Augmentin và Azithromycin. 

2.1 Amoxicillin

Amoxicillin là kháng sinh thuộc nhóm penicillin, thường được chỉ định trong các trường hợp nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, cũng như nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới do liên cầu khuẩn, phế cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn không tiết penicillinase và H. influenzae. 

2.2 Augmentin 

Augmentin  là sự kết hợp giữa axit clavulanic và amoxicillin, thường được dùng trong các trường hợp ho do viêm họng. Tương tự Amoxicillin, người dị ứng với penicillin không nên sử dụng Augmentin.

2.3 Azithromycin 

Azithromycin được chỉ định trong các trường hợp nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới như viêm phế quản, viêm phổi, cũng như các nhiễm khuẩn đường hô hấp trên như viêm xoang, viêm họng và viêm amidan. Đây là loại kháng sinh có tỷ lệ kháng thuốc cao tại Việt Nam, do đó cần sử dụng đúng và đủ liều theo chỉ định của bác sĩ để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh kháng thuốc.

3. Top 5 thuốc kháng sinh trị ho cho bé an toàn trên thị trường hiện nay 

Dưới đây là một số loại kháng sinh thường dùng để điều trị ho ở trẻ em mà phụ huynh có thể tham khảo. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng kháng sinh cho trẻ chỉ nên thực hiện khi có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa nhi.

3.1 Thuốc Augmentin 625mg GSK 

Thuốc Augmentin 625mg GSK là thuốc được sản xuất tại Anh và được bào chế dưới dạng viên nén bao phim. Thuốc có chứa thành phần chính là Amoxicillin và Clavulanic acid. Thuốc được chỉ định cho nhiều trường hợp nhiễm khuẩn, bao gồm viêm họng, viêm xoang, viêm amidan, viêm phế quản cấp tính, viêm phổi, viêm phế quản mạn tính, nhiễm trùng da và mô mềm, cũng như nhiễm khuẩn răng.

Cách dùng - Liều dùng 

Thuốc được khuyến cáo sử dụng cho trẻ em từ 12 tuổi trở lên. Có thể bẻ đôi viên thuốc hoặc nuốt nguyên viên, nhưng không được nhai. Thời điểm tốt nhất để uống thuốc là đầu bữa ăn, giúp phát huy tác dụng tối ưu. Liều dùng thông thường là 1 viên mỗi lần, 2 lần mỗi ngày.

3.2 Thuốc Mecefix B.E 150mg (Hộp 20 viên)

Mecefix – B.E 150mg được sử dụng để điều trị các nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm ở cả người lớn và trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên. Mecefix – B.E 150mg được chỉ định điều trị viêm họng và viêm amidan gây bởi vi khuẩn Streptococcus pyogenes. 

Cách dùng - Liều dùng 

Thuốc kháng sinh Mecefix-B.E 50mg được bào chế dưới dạng bột pha, có thể pha chung với nước lọc, nước trái cây lạnh hoặc sữa rồi khuấy đều, sau đó cho bé uống. 

Liều dùng được khuyến cáo đối với trẻ em trên 12 tuổi uống 200 - 400mg mỗi ngày, có thể uống 1 lần duy nhất hoặc chia thành 2 lần. Đối với trẻ em dưới 12 tuổi liều dùng theo cân nặng, liều khuyến nghị 8mg cho mỗi 1kg cân nặng mỗi ngày.

3.3 Thuốc Klamentin 875/125 (2 vỉ x 7 viên)

Thuốc Klamentin 875/125 (2 vỉ x 7 viên) là thuốc điều trị nhiễm khuẩn trên các chủng vi khuẩn nhạy của Công ty cổ phần dược Hậu Giang. Thuốc có chứa thành chính là amoxicillin và acid clavulanic được chỉ định cho các trường hợp nhiễm trùng nặng như viêm phổi, viêm họng…

Cách dùng - Liều dùng 

Thuốc dùng cho trẻ em trên 12 tuổi, uống thuốc ngay trước bữa ăn để giảm thiểu hiện tượng không dung nạp thuốc ở dạ dày - ruột. Liều dùng khuyến cáo thông thường  1 viên/ lần x 2 lần/ ngày. Thời gian điều trị kéo dài từ 5 -10 ngày và không được vượt quá 14 ngày mà không khám lại.

3.4 Thuốc kháng sinh trị ho cho trẻ em Hagimox 250mg

Hagimox là thuốc kháng sinh có thành phần chính là Amoxicillin. Thuốc được sử dụng để điều trị các nhiễm khuẩn ở nhiều cơ quan, bao gồm nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới…

Cách dùng - Liều dùng 

Thuốc được bào chế dưới dạng bột pha hỗn dịch uống, rất tiện lợi và phù hợp cho cả trẻ em lẫn người lớn. Thuốc được sử dụng đường uống: hòa bột với nước rồi uống trực tiếp. Có thể uống thuốc trước hoặc sau bữa ăn, liều lượng cụ thể như sau:

• Trẻ < 1 tuổi: Theo chỉ định.

• Trẻ em từ 1 - 5 tuổi: Liều uống 1 gói x 2 lần/ ngày.

• Trẻ em từ 5 - 10 tuổi: Liều uống 1 gói x 3 lần/ ngày.

• Người lớn và trẻ em > 10 tuổi: Liều uống 2 gói x 3 lần/ ngày. 

3.5 Thuốc Hagimox 500 (10 vỉ x 10 viên)

Thuốc Hagimox 500 điều trị nhiễm khuẩn trên các chủng vi khuẩn nhạy cảm của Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang. Thuốc có thành phần chính là Amoxicillin trihydrat và được sử dụng để điều trị nhiều loại nhiễm khuẩn bao gồm nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới do liên cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn, phế cầu khuẩn,…

Cách dùng - Liều dùng 

Thuốc bào chế dưới dạng viên nang cứng dùng đường uống, uống trước hoặc sau bữa ăn. Thuốc an toàn sử dụng cho trẻ em trên 10 tuổi: 

• Người lớn và trẻ em > 12 tuổi: Liều uống 500mg (1 viên) x 3 lần/ngày.

• Trẻ em 10 - 12 tuổi: Liều uống 250mg (1/2 viên) x 3 lần/ ngày.

• Trẻ dưới 20kg: Liều uống 20 - 40mg/kg thể trọng/ngày.

4. Các lưu ý khi sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ em bị ho

Việc sử dụng kháng sinh trị ho cho trẻ cần được thực hiện dưới sự chỉ dẫn của bác sĩ, tuân thủ các nguyên tắc quan trọng sau:

4.1 Chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ

Kháng sinh chỉ có hiệu quả trong điều trị các bệnh do vi khuẩn gây ra, vì vậy cha mẹ không nên tự ý cho trẻ sử dụng khi chưa có chẩn đoán hoặc kết quả xét nghiệm từ bác sĩ. 

4.2 Đúng liều và đủ thời gian

Bên mẹ nên tuân thủ hướng dẫn về liều lượng, tần suất và thời gian điều trị khi cho trẻ uống thuốc kháng dinh. Ngừng thuốc sớm hoặc dùng thiếu liều có thể khiến vi khuẩn kháng thuốc, gây khó điều trị về sau.

4.3 Theo dõi tác dụng phụ

Một số trẻ có thể gặp dị ứng, phát ban, tiêu chảy, buồn nôn hoặc đau dạ dày khi dùng kháng sinh. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở hoặc sưng tấy, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.

Sau khi sử dụng thuốc từ 48–72 giờ, nếu trẻ không có dấu hiệu cải thiện hoặc các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử lý kịp thời.

Trước khi sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ em bị ho, ba mẹ nên đọc kỹ hướng dẫn của thuốc, để thuốc xa tầm với của trẻ và bảo quản thuốc ở nơi thoáng mát. Tuyệt đối, không sử dụng đơn thuốc cũ, đơn thuốc của người lớn hoặc của trẻ khác. 

Mỗi trẻ có tình trạng bệnh và thể trạng riêng, vì vậy phác đồ điều trị cũng sẽ khác nhau. Việc tự ý dùng thuốc không phù hợp có thể khiến bệnh không khỏi, gây thêm biến chứng, thậm chí nguy hiểm cho sức khỏe của trẻ.

5. Trẻ bị ho khi nào cần đưa đi khám bác sĩ? 

Thông thường, triệu chứng ho ở trẻ có thể tự cải thiện sau vài ngày. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của các bác sĩ, chuyên gia, nếu trẻ xuất hiện một trong những dấu hiệu sau đây, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời:

• Thở nhanh, rút lõm ngực, khó thở hoặc tím tái.

• Sốt cao trên 3 ngày, nôn.

• Khò khè, thở rít, khàn tiếng. 

• Ho không giảm sau 14 ngày. 

• Trẻ mệt mỏi, lừ đừ, bỏ ăn, uống, tiểu ít, da khô. 

• Ho kèm đờm vàng đặc, xanh lá hoặc có lẫn máu.
  
  

>>> Xem thêm: Top 8 các thuốc trị ho cho bé an toàn và hiệu quả mà bố mẹ nên biết

Tạm kết 

Việc sử dụng kháng sinh cho trẻ em bị ho giống như con dao hai lưỡi, đòi hỏi sự cẩn trọng và hiểu biết đúng đắn để không ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của bé. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng ho của trẻ hoặc cách sử dụng thuốc sao cho hiệu quả, phụ huynh có thể liên hệ với chúng tôi để được tư vấn thêm.